QU HƯƠNG

greenspun.com : LUSENET : Vietnamese American Society : One Thread

QU HƯƠNG
Nguyễn Văn Hưởng

Qu hương l chm khế ngọt
cho con tro hi mỗi ngy
...Qu hương mỗi người chỉ một
như l chỉ một mẹ thi...





Trước đy Huy những tưởng mấy vần thơ trn l do cc văn cng trong nước soạn thơ viết nhạc, hầu khơi dậy lng thương nhớ qu hương đất nước của người Việt Hải Ngoại, với mục đch chiu dụ họ về nước. May nhờ một ng bạn chỉ bảo, Huy mới biết, mấy vần thơ m i ấy chnh l tm trạng thương nhớ qu nh của nh thơ trẻ Đỗ Trung Qun, viết trong thời gian tc giả đi lm Thanh Nin Xung Phong thay v bị bắt đi nghĩa vụ qun sự tại chiến trường Cam Bốt. Ring cố nhạc sĩ Gip Văn Thạch, người phổ bi thơ Bi Học Đầu Cho Con thnh bản nhạc Qu Hương, ng từng bị giới cầm quyền trong nước xem l gốc Ngụy. V thế bản nhạc lc đầu bị cấm, bị coi l chống đi chiến đấu ở Cam Bốt. Sau khi chiến tranh với Min kết thc, bản nhạc Qu Hương mới được php phổ biến v được nhiều người ưa thch mi đến hm nay.

Mỗi lần nghe cc ca sĩ ht hay ngồi ngn nga một mnh bản nhạc Qu Hương, Huy thường để hồn ha theo từng lời thơ tiếng nhạc, rồi lắng nghe tnh tự qu hương tun chảy trong lng, mặc d những hnh ảnh Qu Hương trong lng Huy c hơi khc với lời thơ, nhạc.
Qu Hương của Đỗ Trung Qun c chm khế ngọt. Cn ring Huy, chỉ mới nghe đến chữ khế thi, đ cảm thấy răng ngay rồi. Trong đời, chưa bao giờ Huy ăn hết một tri khế, đừng ni chi đến ăn cả chm. Theo Huy, khế l thứ tri cy khng được nhiều người ưa thch, được xếp hạng thấp hơn cả me, chm ruột... gi cả th rẻ mạt, nn t người trồng. Mấy năm đầu sống tha hương, tri cy miền nhiệt đới chưa được by bn nhiều trong cc siu thị. Huy thm đủ thứ, no sầu ring, măng cụt, no nhn, no mt, rồi đến chm chm... Nhưng khế th Huy chưa bao giờ thm.
Đến cu Qu hương mỗi người chỉ một, th hon ton khng đng cả với Huy lẫn Ngọc, bởi cả hai vợ chồng đều c hơn một Qu Hương trong lng, m Qu Hương no vợ chồng Huy cũng thương cũng nhớ.

Huy l con ci trong một gia đnh từ Bắc v Nam tay cầm b rau, tay kia cầm sợi dy để bắt con cầy. Nn những ngy cn b Huy thường bị bạn b chọc ghẹo l mang nền văn minh rau muống ngoi Bắc vo lm băng hoại nền văn minh gi sống trong Nam, rồi h nhau chm biếm: Bắc kỳ ăn c r cy, ăn rau muống luộc bỏ thầy bỏ bu.

Vo Nam, bố mẹ Huy chọn Mỹ Tho lm Qu Hương thứ hai. Nn những ngy sống trong qun ngũ xa gia đnh, mỗi khi nghĩ về Qu Hương l Huy nhớ ngay đến Mỹ Tho. Dường như Mỹ Tho c rất t chm khế ngọt, nhưng c đủ loại tri cy thơm ngon khc như xoi, ổi, v sữa, mng cầu... V nổi tiếng nhất phải kể đến mận. Mận Trung Lương vỏ đỏ tươi nhưng thanh nh, mu đỏ ấy khng bao giờ phai mờ trong tm tr Huy được. Cn với Ngọc vợ Huy, qu mi tận C Mau, được mẹ cha cho đi Mỹ du học, bị xứ Mỹ cuốn ht tm hồn nn Mỹ Tho cũng trở thnh Qu Hương thứ hai của Ngọc.

Mặc d chỉ sống ở Mỹ Tho vi năm, nhưng kỷ niệm với Qu Hương ny th Huy c nhiều lắm. Huy l cựu học sinh trường Nam Tiểu Học Mỹ Tho vo cuối thập nin 50. Hầu hết học tr trường cng lập thời ấy chỉ cần học đủ điểm trung bnh l được miễn thi văn bằng Tiểu Học. Ring Huy, học giỏi đến nỗi phải vc giấy bt đi thi, nhờ vậy m Huy sớm được hưởng ci sung sướng của người thi đỗ.

Đậu văn bằng Tiểu học xong, hơn thng sau đến kỳ thi tuyển học sinh vo lớp Đệ Thất trường Trung học Nguyễn Đnh Chiểu. Đy l cuộc thi m Huy xem l quan trọng nhất trong đời học sinh của mnh. Nếu thi đỗ, cha mẹ khỏi phải lo tiền học ph cho Huy suốt bảy năm Trung học. Học ph hng thng, l một số tiền rất lớn đối với học tr con nh ngho như Huy. Ngoi vấn đề tiền bạc ra, Huy cn được vinh dự theo học một trong những ngi trường cng lập nổi tiếng nhất miền Nam. Hm đi thi, Huy thật sung sướng được ngồi trong lớp học khang trang của ngi trường mnh mơ ước. Đến lc nộp bi thi cuối cng xong, Huy biết ngay mnh khng cn cơ hội trở lại ngi trường ny nữa. Sức học của Huy qu yếu km, lm sao tranh đua nổi với bạn b đồng trang lứa. Ngy cng bố kết quả, mẹ giục Huy đi xem bảng. Huy buồn lắm, nhưng phải lm theo lời mẹ. May thay, vừa bước ra cửa th bố Huy dắt xe đạp vo nh, bố nhn Huy bằng đi mắt buồn rồi ni trong nỗi thất vọng chn chường: Bố mới đi xem bảng rồi, khng c tn con!. Huy chẳng ngạc nhin v mnh thi rớt, Huy chỉ buồn v từ nay việc học của mnh sẽ l gnh nặng cho bố mẹ.

Nhưng đời mấy ai học được chữ ngờ! Đến năm 1966, lc Huy đang theo học lớp Đệ nhất A (ban Vạn Vật) ban đm tại trường Tư thục Hng Vương, Huy hay tin bn trường Nguyễn Đnh Chiểu thu nhận học sinh vo lớp Đệ nhất C (ban Văn Chương). Huy vội vng đi ghi tn xin học v chnh thức trở thnh học sinh trường Trung học Nguyễn Đnh Chiểu. Chương trnh ban A v ban C khc nhau một trời một vực. Huy vốn dốt văn chương, dở sinh ngữ, chỉ v ham ci danh l học tr trường cụ Đồ Chiểu, nn phải cắp sch đi học cả ngy lẫn đm.

Học được vi tuần Huy thấy chn hơn cơm nếp nt. Giờ sinh ngữ, thầy ni tiếng Ty tiếng u, Huy nghe như vịt nghe sấm, giờ triết, nghe thầy giảng điếc cả lỗ tai. Bi tập no Huy cũng khng lm xong, bi học no Huy cũng khng thuộc, nn bị thầy c ch trch di di. Cuối cng Huy chỉ vo lớp những giờ Huy thấy cần thiết cho việc thi cử của mnh.

Thật xui xẻo, vị Gim thị trng coi kỷ luật cc lớp đệ nhị cấp của trường thời ấy lại l b Nguyễn Thị Tốt. Tuy phận nữ lưu, nhưng b thuộc loại hung thần của mọi nam học sinh. B l khắc tinh của những học sinh lười, học km, v kỷ luật hay trốn học. Loại học sinh ny thường phải ln văn phng trnh diện mặc tnh cho b giũa thảm thiết. Huy bị b ku ln hnh hạ hai lần, ry la xong b tha về km theo lời hăm dọa: Con m cn tiếp tục vắng mặt nữa, c sẽ đuổi học con lun. Nhưng rồi đu lại vo đấy. Đến lần thứ ba bị triệu ln văn phng, bạn học nhn theo Huy i ngại. Rời lớp, Huy mang theo lun tập vở, vẫy tay cho từ biệt cc bạn. Huy tự xem mnh như trng sĩ Kinh Kha sang Tần, ra đi khng hẹn ngy trở lại.

Huy hin ngang mang bộ mặt kn kn bước vo văn phng b Tốt. B ngước bộ mặt hầm hầm v đi mắt sng quắc ln nhn đứa học tr bất trị. Vừa định cất giọng oanh vng xỉ vả th Huy đưa ngay tay ra dấu ngăn cản, bằng một giọng quyết liệt Huy lễ php thưa: Xin c đừng la con nữa, con biết hm nay c sẽ đuổi con. Đ hai lần con giải thch với c, con l học sinh ban A, chỉ v ham mang danh học tr trường Nguyễn Đnh Chiểu, nn xin vo học lớp ban C. Nếu c khng thương m cho con tiếp tục học, th xin c cho con lại tờ giấy khai sinh để con đi đăng lnh. Chớ học m bị c mắng hoi con cũng qu lắm, lại cn lm phiền c nữa.

Nghe Huy ni, khun mặt ngầu của b từ từ biến sang hiền thục. B xuống xề thật thấp năn nỉ Huy: Thi con ơi! Đừng đi lnh nguy hiểm lắm. C đ hiểu hon cảnh con rồi. Từ nay, con muốn học giờ no th học, c khng ry la con nữa. C lm kh cũng chỉ mong con rng học nn người thi. Ngoi đường phố, c mấy ai yu thương người Cảnh St giữ gn an ninh trật tự! Nơi học đường, c mấy học sinh thương mến thầy c Gim Thị. Rời văn phng b Tốt, Huy thấy ngay được bộ mặt hung thần v giọng sang sảng của b chỉ l ci vỏ bn ngoi, ẩn dấu bn trong một con người đầy lng vị tha v yu thương học tr. C Tốt ơi, giờ c đ mất, một vi kỷ niệm ngắn ngủi với c vẫn lun ở trong con. Huy viết lại đi hng ny như một nn hương lng Huy đốt ln để tưởng nhớ c Tốt. Huy mong sao những học sinh đ từng bị hung thần b Tốt hnh hạ, thấy được ci ci tm của một c gio đầy nhn hậu, đng như ci tn Tốt của b.

Sau ngy b Tốt bị Huy hăm dọa, Huy khng cn bị b Tốt quấy rầy nữa. Huy mặc tnh đi dọc về ngang. V vậy, d đ được bước chn vo ngi trường trong mơ, nhưng Huy khng dm nhận mnh l một cựu học sinh trường Nguyễn Đnh Chiểu. Huy chỉ xin gp mặt cng hội lin trường Nguyễn Đnh Chiểu - L Ngọc Hn với thn phận một chng rể, v Huy d được Ngọc, một cựu học sinh L Ngọc Hn, rước về lm lệnh b v lm mẹ cho bầy con của Huy.

Vốn l người say m, yu thch văn nghệ, nn Huy mở đầu bi viết ngắn ny bằng lời bnh phẩm một bi thơ được phổ thnh nhạc. Giờ Huy lại lạm bn thm một bản nhạc nữa, bản nhạc kh nổi tiếng trước năm 1975, viết về Thnh phố Huế mộng mơ. Lời bản nhạc c nhiều cu lm Huy ghen tức. Chẳng hạn như: Ngy xưa Huế c nhiều Con Đường Trắng, o trắng tung bay.... Huy ghen tức v Con Đường Trắng đu c phải l đặc sản ring của Huế. Ton miền Nam trước khi bị Giải Phng Ni Li, thnh phố no, quận lỵ no m khng c những Con Đường Trắng. Gi Huy biết lm thơ soạn nhạc, Huy đ viết ngay cho mỗi tỉnh thnh miền Nam c dấu chn Huy đi qua, mỗi nơi một bản nhạc Con Đường Trắng. Nhất l cho ring Qu Hương Mỹ Tho nơi c rất nhiều Con Đường Trắng tạo bởi nữ sinh cc trường Hng Vương, Trương Cng Định, L Ngọc Hn... Chắc chắn sẽ khng thua g những Con Đường Trắng nơi đất Thần Kinh.

Từ khi bố mẹ Huy dọn về ở nơi xm ngho bn cạnh bến bắc Rạch Miễu. Ngy ấy Huy bắt đầu nhổ gi, bước vo ci tuổi biết ngắm nhn những đường cong tuyệt mỹ của người con gi. Mỗi sng, Huy thường hay thức sớm, ra đứng dưới gốc me, ngắm nhn con gi Bến Tre, tha thướt trong chiếc o di, tay xch cặp dung dăng dung dẻ trn đường ng B Nguyễn Trung Long. Huy c cảm tưởng chuyến bắc no cũng chở đầy sơn trắng, bắc cặp bến, sơn đổ ra lm trắng con đường. Hết chuyến bắc ny đến chuyến bắc khc, sơn từ từ tun chảy lm Con Đường Trắng thm sinh động.

Huy khng chỉ ngắm một con đường ng B Nguyễn Trung Long bị nhuộm trắng, lu lu Huy cn tản bộ, nhập vo dng trắng ấy, đi xa hơn để ngắm nhn cảnh quan ngoạn mục như một dng thc trắng đổ xuống từ trn dốc cầu Quay, cy cầu bắc ngang qua một nhnh sng Tiền. Nhưng được đứng np mnh một gc no đ trong cng vin Dn Chủ hoặc ngồi trn lề đường Hng Vương ngắm cc c đi học ngang qua l tuyệt nhất. Ci thời nhất quỷ nh ma thứ ba học tr, Huy cn nht gi lắm, muốn ngồi chỗ thượng hạng để tự nhin ngắm nhn Con Đường Trắng, Huy phải rủ thm vi ba đứa bạn ngồi chung. Huy sợ nếu ngồi lẻ loi một mnh, lỡ bị cc c ngắm lại th biết đường đu m trốn.

*

Vợ chồng Huy trở về thăm lại Qu Hương vo đầu năm 2000, sau hơn một phần tư thế kỷ sống xa Mỹ Tho.

Ngy về, Huy tm lại được gốc me xưa, nhưng Con Đường Trắng th đ mất. Chắc n mất từ khi con đường ng B Nguyễn Trung Long bị thay tn, từ khi bến bắc Rạch Miễu dời đi nơi khc. Huy phải nhắm mắt lại để Con Đường Trắng ngy trước hiện về.

Rời gốc me xưa, rảo bước đến đường Hng Vương, Huy thật sung sướng khi Con Đường Trắng trong dĩ vng hiện ra trước mắt. Huy ngồi xuống bn lề đường để sống lại ci tuổi học tr. Nhn cc em học sinh nhỏ nhắn tung tăng trong chiếc o di, Huy thấy đ chnh l Qu Hương để mnh thương mnh nhớ.

Ci nhn Con Đường Trắng của một trung nin hm ấy, tuy c khc đi cht với ci nhn thời trai trẻ, nhưng vẫn cn chung một điểm l ngắm ci đẹp của Qu Hương, m Huy khng thể no nhn thấy trn Qu Hương thứ ba, nơi Thnh phố biển mộng mơ San Diego ny.

*

Thủy, c chu gi gọi Huy bằng bc, một sinh vin Y khoa, cng về thăm qu với vợ chồng Huy. Thủy sinh ra v lớn ln ở Mỹ, chỉ biết Việt Nam qua lời kể của ng b cha mẹ hay đọc trong sch vở. Nay chnh mắt được nhn thấy qu cha đất tổ, Thủy vui mừng ngắm nhn cảnh lạ. Như một khch du lịch, Thủy ngắm nhn Việt Nam bằng đi mắt bng quang khng cht xc động. Để hun đc tnh Qu Hương trong chu, Huy đưa Thủy ra vườn hoa Lạc Hồng thả bộ. Dừng chn bn chiếc xe nước ma, Huy hỏi c hng:
- C bn cho ti hai ly nước ma.
Hai bc chu ngồi xuống ghế, Thủy chăm ch hết ngắm đi tay c bn hng p ma, rồi nhn sang đống xc ma nằm bn cạnh. Huy nhỏ nhẹ ni:
- Ngy trước, nếu thấy được đống xc ma nhiều thế ny, chắc bố con mừng lắm.
Thủy ngạc nhin hỏi:
- Sao lại mừng vậy bc Hai?
Huy ni chậm ri, n tồn như kể chuyện đời xưa cho chu nghe:
- Ngy ng b nội dọn về Mỹ Tho ở, nh mnh lc đ ngho lắm. B nội giao cho bố con việc đi lượm xc ma về phơi kh dng thay thế củi nấu cơm. Xin được một đống xc ma to như vầy, đủ nấu nướng hai ba ngy, bố con khng phải mất cng đi tm nữa, nn c th giờ để rong chơi cng chng bạn.
Thủy nhn lại đống xc ma, rồi bồi hồi ni:
- Nghe bc Hai kể, con thấy tội nghiệp bố con qu. Tự nhin đống xc ma ny đẹp hẳn ln thật nhiều trong mắt con. Bc Hai chụp cho con vi tấm ảnh bn đống xc ma ny để con đem về khoe với bố.
C hng nước ma che miệng cười, khi thấy Thủy hớn hở cầm trong tay miếng xc ma đưa ln cho Huy chụp ảnh. Chắc c cười v lầm tưởng hai bc chu Huy tưng tửng, mới từ nh thương đin Bin Ha ra.

-- Kẻ Sĩ Bắc H (ke_si_bac_ha@yahoo.com), July 22, 2004

Answers

Response to QUÊ HƯƠNG

Uống xong ly nước, Huy đưa Thủy bước vo bn trong vườn hoa. Huy giới thiệu với chu:
- Đy l Cng Vin Lạc Hồng.
Thủy ni trong kinh ngạc:
- Cng Vin g m nhỏ cht xu vậy bc Hai!
- Chỉ c cht xu đ thi, nhưng ngy trước mỗi lần được ng b nội dẫn ra ngoi ny ngồi hứng gi, ăn chuối nướng, l mấy c ch con mừng hết lớn đ.
Nhn xuống dng Tiền Giang đục ngầu ph sa, nhn rc rưởi tri lềnh bềnh, nhn những trẻ con lặn hụp chơi đa dưới dng nước, Thủy chau my. Tm một ghế đ trống, hai bc chu ngồi xuống, Huy đưa mắt hướng ra sng rồi từ tốn ni với Thủy:
- Nước sng ở đy tuy khng mấy sạch, nhưng l chỗ vui chơi tốt nhất của con nt trong tỉnh. Nhn mấy đứa trẻ nhỏ ny, bc Hai nhớ đến bố con nhiều lắm. Mấy đứa trẻ đy l hnh ảnh bố con bốn mươi năm về trước. Bố con cũng hụp lặn nơi dng sng ny.
Thủy hỏi Huy:
- Cn bc Hai c tắm như vậy khng?
Mắt vẫn nhn ra sng, Huy lắc đầu cười:
- Bc Hai khng biết bơi nn khng dm xuống nước. Hồi cn b bc nht gan lắm, khng dm cho chuồn chuồn cắn rn, nn bc khng biết lội. Cn bố con bắt chuồn chuồn cho n cắn đến sưng rn, nn lội giỏi.
Thủy nheo mắt cười.
- Muốn biết bơi th phải tập bơi, chớ cho chuồn chuồn cắn rn th lm sao biết bơi cho được?
- Con giờ l sinh vin Y Khoa nn biết r chuyện ny, chớ hồi cn nhỏ, bc Hai v bố con đu biết g. Cứ tin cho chuồn chuồn cắn rn sẽ biết bơi l chuyện thật. Chuồn chuồn cắn rn tuy lm cho bố con đau, nhưng khng đau bằng bị ng nội đnh đn. Nhiều lc ham vui, bố con bơi lun qua bn kia cồn Rồng. ng b nội sợ bố con bị chết đuối, nn li về nh dng roi trị tội.
Đưa mắt nhn dng sng, ngắm cồn Rồng thm một lt, Thủy bảo Huy:
- Con cm ơn bc Hai, nghe bc Hai kể, con khng cn thấy dng sng ny dơ bẩn nữa, con cảm nhận được Qu Hương Việt Nam v hiểu tại sao bố mẹ con hay nhắc tới Mỹ Tho hoi m khng biết chn. Bc Hai chụp cho con thật nhiều tấm hnh nơi cng vin v dng sng ny, để về đến Mỹ, mỗi lần nhn những tấm hnh chụp hm nay, con thấy được cuộc sống của ng b nội cng cc c cc ch v nhất l của bố mẹ con ngy xưa.
Chụp hnh cho Thủy xong, hai bc chu rảo bước trong cng vin, Huy đảo mắt tm gnh chuối nướng. B gi bn chuối nướng đang ngồi dưới bng mt một tng cy, lun tay quạt cho bếp than hồng. Huy ngồi chồm hổm trước mặt b, hỏi mua hai tri chuối nướng. Thủy vẫn đứng bn cạnh, chăm ch quan st cảnh bun thng bn bưng. Huy bảo chu:
- Ăn chuối nướng, con phải ngồi chồm hổm giống bc Hai vầy th ăn mới ngon.
Thủy bắt chước kiểu Huy ngồi, nhưng cứ bị bật ra đằng sau, rồi ngồi bẹp xuống đất. Thử đi thử lại đi ba lần, lm b bn chuối nướng cười ngặt nghẽo. B khng ngờ ci kiểu ngồi dễ dng như vậy m lại c một c gi Việt Nam xinh xắn tập mi vẫn khng ngồi được. Thủy đứng ln cười bảo Huy:
- Bc Hai ngồi giỏi qu, con chịu thua, khng ti no ngồi kiểu ny được!
B gi trao cho Huy hai tri chuối nướng bọc nếp bn ngoi cn nng hổi. Huy hỏi b:
- Bao nhiu tiền vậy bc?
- Hai ngn.
Trả tiền cho b xong, Huy v Thủy vừa đi vừa thưởng thức mn chuối nướng, mn qu qu mộc mạc nhưng thật ngon. Thủy bc từng mảnh nhỏ mu vng nh của nếp nướng trn than hồng đưa ln miệng cắn, vừa nhm nhi vừa nghĩ ngợi, lt sau quay sang hỏi Huy:
- Mỗi tri chuối nướng chỉ c một ngn, tương đương với bảy tm xu Mỹ, bn bun như vầy th lm sao b cụ c đủ tiền để sống hả bc Hai?
- Con đang dng cy thước của người Mỹ để đo đạc sự việc ở Việt Nam. Bc nhớ c lần, một người bạn Mỹ lm cng sở hỏi bc: Lợi tức trung bnh của người Việt Nam l bao nhiu? Bc trả lời: Khng tới ba trăm đ la một năm. ng ta hỏi tiếp: Như vậy, lm sao họ đủ sống. Bc trả lời: Nếu lợi tức hng năm của ng chỉ c ba trăm thi, ng sẽ biết lm sao để sống. V đ cũng l cu bc Hai trả lời cho con. Ngẫm nghĩ một lt, Thủy ni:
- Bc Hai ni hơi c l.
Huy mỉm cười:
- Con mới chỉ nhận l hơi c l thi, chớ bc cn hiểu thm nhiều điều nữa. Chỉ với gnh chuối nướng nhỏ nhoi ny, biết đu b cụ cn nui năm bảy đứa con ăn học nn người. Ngy xưa, với gnh bn riu, với vi ba con g trong giỏ, b nội con ngồi từ sng đến chiều ngoi chợ, nội nui cả tm đứa con ăn học nn người. Cuộc sống ngy hm nay m con c được cũng đi từ những ci ngho nn thiếu thốn bnh dị ấy.
Thủy lắng nghe từng lời Huy ni, nghiền ngẫm thm một lt, Thủy bảo Huy:
- Nếu bc Hai ni những lời ny ở bn Mỹ, chắc con khng thể no hiểu thấu được. Nhờ những cảnh thật hiển hiện trước mắt, gip con cảm nhận được từng lời bc Hai ni. Con ước mong, sau khi học xong, con sẽ về lại nơi ny để tm hiểu thm về đất nước, về con người Việt Nam, để con c thể đồng cảm với những suy tư của ng b nội, của bố mẹ con, v với tất cả những người thn trong gia đnh c nhiều gắn b với Qu Hương đất nước.
Huy cảm thấy đ bắt chu nghe qu nhiều về dĩ vng, để trả lại chu ci vui tươi của tuổi trẻ, Huy hỏi Thủy:
- Con c biết mỗi khi nhắc đến Mỹ Tho, người Việt Nam thường hay nghĩ đến điều g khng?
Thủy nhanh nhẩu đp:
- Hủ tu Mỹ Tho, phải khng bc Hai?
- Đng rồi đ con, giờ th hai bc chu mnh đi tm hủ tu Mỹ Tho ngay trn đất Mỹ.
Sống xa qu đ qu lu, khng biết qun xưa c cn đ hay khng. Hai bc chu Huy cứ lang thang, lc thả bộ, lc ngồi xch l. Bc ngắm nhn cảnh cũ, cn chu khm ph những g mới lạ của qu cha đất tổ.

*

Chiều xuống, Minh ch ti xế Huy thu bao trong những ngy ở Việt Nam đến hỏi Huy:
- Đm nay c trnh diễn văn nghệ tại rạp ht ngoi trời, c ch c muốn đi xem khng?
- Rạp ht ngoi trời ở đu vậy chu?
- Nằm trong sn vận động cũ, cạnh bn trường Nam Tiểu Học đ ch.
- Ừ được, để ch sang hỏi Thủy xem n c muốn cng đi khng?
Qua hỏi chu, Thủy ni với Huy:
- Hai bc cứ đi xem ht đi, tối nay con muốn một mnh đi tản bộ dọc theo cng vin Lạc Hồng, nhn ngắm dng sng Tiền, nhn thật kỹ những nơi chốn bố mẹ con đ từng sống qua.
- Vậy rất tốt, bc hy vọng, sau chuyến đi ny, con sẽ cảm nhận được nhiều điều mới lạ, v nhất l sẽ yu v hiểu tm tnh của bố mẹ con hơn.
Trở về bn phng mnh, Huy bảo Minh:
- Thủy n khng đi, vậy con mua v cho ch thm thi.
Minh gi đầu:
- Ch cho vợ chồng con cng đi lun được khng?
Huy mỉm cười gật đầu. Huy chỉ muốn đến xem ci rạp ht ngoi trời mới được xy dựng thi, chứ văn nghệ văn gừng ở chốn tỉnh lẻ ny th lm sao hấp dẫn Huy được.
Tối hm ấy, vợ chồng Huy thả bộ trn đường Hng Vương, thưởng thức mn thịt b v vin tại một qun nhỏ trước cổng trường Nguyễn Đnh Chiểu, cn mua thm cc, ổi chấm với muối ớt. Khn giả ko đi xem ht cũng kh đng, Vợ chồng Huy nhập vo dng người, sắp hng chờ vo cửa. Đứng một lt thấy mất vợ chồng Minh, Huy cn đang do dc tm th Minh xuất hiện, nắm tay li vợ chồng Huy đi rồi nhắc nhở: Ở đy l Mỹ Tho chớ khng phải Mỹ Quốc, ch thm m đứng sắp hng kiểu ny đến vn ht mới v được.

Nối gt theo Minh, Huy hội nhập ngay với nếp sống mới, chen lấn đến đổ mồ hi mới tới gần chỗ kiểm sot v. Chợt một đứa b trai khều nhẹ cnh tay Huy ni nhỏ như van ni: Ch ơi! Lm ơn dẫn con v coi ht đi ch!. Cậu b hỏi dứt cu, Huy bng hong cả người, đứng như chết lặng, cả một trời dĩ vng quay về ngập hồn Huy.

Lc cn b Huy rất m xem ht, tn nhạc, cải lương, ht bng g Huy đều thch cả. Huy vẫn cn nhớ như in, muốn xem phim Ấn Độ th ra rạp Vĩnh Lợi ngay bn hng chợ, phim Ty phim Mỹ chiếu ở rạp Định Tường c gắn my lạnh trn đường Trưng Trắc, cn cải Lương hay Đại Nhạc Hội th qua rạp Viễn Trường bn kia cầu Quay. L con nh ngho, bố mẹ chỉ cho php Huy đi xem ht, chớ chẳng cho đồng xu no. Nn Huy được vo xem hay khng đều ty thuộc vo lng hảo tm của khn giả người lớn hay sự dễ di của nhn vin gc cửa. Những ngy tuổi cn nhỏ, tạng người cn thấp, việc xin người lớn dẫn vo rạp coi cọp tương đối dễ dng. Khi nhổ gi lớn xộn, Huy khng dm đứng gần người gần những người sot v, sợ họ nhận ra mặt. Huy phải đứng thật xa tm người xin dắt vo. Tuổi cng lớn, gi cng cao, cng bị từ chối nhiều, số lần đi đến rạp rồi phải lủi thủi ra về cng tăng dần.

Nắm chặt tay đứa b, Huy tưởng như nắm chnh cườm tay nhỏ b của mnh ngy xưa. Nhn vin kiểm sot chưa kịp cầm những tấm v Huy trao, Huy vội rụt ngay tay lại rồi quay sang bảo Minh:
- Khoan vo rạp đ, hy đi trở ra bn ngoi, ch c cht chuyện nhờ con.
Minh tuy hơi ngạc nhin, nhưng cũng ko vợ theo Huy v Ngọc quay trở ra. Đến bn ngoi, Huy bảo thằng b:
- Nh ch c bốn người đi coi ht, mỗi người dẫn theo hai đứa nhỏ, vậy con đi tm thm bảy đứa nữa để ch dẫn v một lun một lượt. Vi pht sau thằng b trở lại với một bầy con nt, Huy quay sang mọi người căn dặn:
- Mỗi người nắm tay hai đứa nhỏ dắt vo, Minh đi trước lấn đường, cn ch đi sau cng.
Thằng b bn tay tri đ nhổ gi cao gần đến vai Huy. N sợ khng vo được nn than thở:
- Con cao qu, họ c cho v khng ch?
Huy nhn thằng b mỉm cười khng ni, n c biết đu rằng Huy đ tự nhủ với lng, phải đưa n vo xem ht bằng được. Lc đi gần đến chỗ xt v, thằng nhỏ lm bộ khụy chn cho người thấp xuống, nhn điệu bộ của n, Huy thấy giống như in Huy ngy no. Nhn vin sot v cằn nhằn đi cht v gia đnh Huy đem theo qu nhiều con nt, nhưng rồi họ cũng thng cảm x v cho vo hết.
Vo đến bn trong, Huy cảm nhận ngay được niềm vui dng trn trong lng, định tm mua cho mấy đứa nhỏ t kẹo bnh, nhưng chng đ gỡ tay ra khỏi tay Huy lc no khng biết. Vợ chồng Minh lo tm chỗ ngồi gần sn khấu, Huy đến bn, vỗ vo vai Minh rồi bảo:
- Con tm chỗ ngồi cho vợ chồng con thi, ch thm ln tuốt pha trn ngồi cho mt.
Huy đưa Ngọc ln hng ghế cuối cng, từ trn cao Huy c thể quan st thật r chỗ sot v, ngắm nhn những đứa b đang chen lấn tm cch vo trong rạp, Huy như đang ngắm nhn lại thời thơ ấu của chnh mnh.
Tiếng nhạc trn sn khấu trỗi ln, người điều khiển bước ra giới thiệu chương trnh. Huy đưa mắt nhn ra bn ngoi, chỉ cn lưa thưa vi người đến muộn v mươi đứa trẻ con vẫn cn lởn vởn trước cổng. Huy biết, niềm hy vọng được vo xem ht cọp đm nay của cc em sắp tiu tan. Huy quay sang bảo Ngọc:
- Em ngồi đy chờ để anh xuống dẫn hết tụi nhỏ ny vo coi ht.
Ngọc nheo mắt nhn chồng cười tn đồng, Huy bước vội về hướng cổng. Ra đến bn ngoi, Huy ngoắc tay gọi mấy đứa trẻ v phước lại rồi bảo chng:
- Cc con đi tm xem cn đứa no muốn v coi ht, dẫn hết lại đy, bc đưa vo xem.
Mấy đứa nhỏ hớn hở tỏa ra chạy đi tm bạn. Lt sau chng xếp thnh vng trn, bao chung quanh lấy Huy. Tiến đến nắm tay hai đứa nhỏ gần bn, Huy ni:
- Mấy con đi theo bc vo coi ht.
Đến cổng, Huy hỏi anh kiểm sot v:
- Cho hết đm nhỏ ny vo coi ht, anh tnh ti bao nhiu tiền?
- Anh cho em bao nhiu cũng được!
- Anh cho biết gi nhanh ln, bn trong đ ht rồi đ.
Ngẫm nghĩ một lt, anh ta ni:
- Thi, anh cho em mỗi đứa mười ngn.
Anh sot v đếm người, Huy đếm tiền. Tốn khng đến một đ la cho mỗi đứa trẻ, Huy thấy lại được chnh mnh.
Huy khng biết buổi văn nghệ hm ấy trnh diễn những mn ma ht g. Huy chỉ ngồi đưa mắt nhn những đứa b tung tăng, hết chạy ln sn khấu lại chạy đi tm bạn b. Đm ấy Huy xem được buổi văn nghệ kh qun nhất trong đời, mặc d Huy khng nghe được lời ca tiếng ht no. Qu Hương của Huy l đ, Mỹ Tho của Huy v Ngọc l đ. v đ cũng l những thứ trn qu, mỗi khi Huy nhắc đến hai chữ Qu Hương.

NGUYỄN VĂN HƯỞNG

-- Kẻ Sĩ Bắc H (ke_si_bac_ha@yahoo.com), July 22, 2004.

Response to QUÊ HƯƠNG

Qu Hương ti l chm khế ngọt.

Bao nhiu năm đảng đẽo, đảng gọt..ngọt thnh chua.

Thằng no nghứa họng mở mồm, đảng cho ăn bu.

Đời đắng, cay, chua..đảng ni "ngọt" dn cũng phải chiụ thua.

V trn Qu Hương ti, loi quỷ đỏ đang lm vua.!

-- (tosu_cs@yahoo.com), July 22, 2004.


Response to QUÊ HƯƠNG



As I approached the intersection I saw this beautiful little child sitting in the gutter.



She was cold and wet and so alone. She sat and shivered. People passing by would tell her to get up on the curb, where she would be safer. I think someone told her this is where she belonged and so this is where she stayed.



I am afraid we will all have to answer for this one day

-- Ke Si Bac Ha (ke_si_bac_ha@yahoo.com), July 22, 2004.

Moderation questions? read the FAQ